Lastovski poklad

Lastovski poklad

Dodaj do mojej listy życzeń

Wielowiekowa tradycja i uznanie UNESCO dla działań na rzecz zachowania zwyczaju

Na położonej na uboczu wyspie Lastovo w południowej Dalmacji od stuleci kultywowany jest Lastovski poklad, wyjątkowy zwyczaj karnawałowy, który ukształtował tożsamość wyspiarskiej społeczności. To coś więcej niż tradycja – to barwna opowieść o odwadze, wspólnocie i poczuciu przynależności, przekazywana z pokolenia na pokolenie poprzez rytuały, muzykę i udział całej miejscowości. Jako jeden z najcenniejszych elementów chorwackiego niematerialnego dziedzictwa kulturowego Lastovski poklad do dziś świadczy o nierozerwalnej więzi mieszkańców z ich historią i wyspą. 

Legenda, która żyje do dziś

Według tradycji historia Lastovskiego pokladu sięga czasów, gdy piraci próbowali zdobyć wyspę.

Dzięki mądrości i solidarności mieszkańcy Lastova obronili swój dom, a na znak zwycięstwa spalili wysłannika wroga. Wydarzenie to jest przekazywane z pokolenia na pokolenie poprzez wyjątkowy zwyczaj karnawałowy, który do dziś jednoczy całą społeczność. W jego centrum znajduje się kukła Poklad, symbol wszystkich nieszczęść, które naznaczyły miniony rok. W końcowym akcie obrzędu zostaje ona symbolicznie ukarana i spalona. Połączenie legendy, rytuału i udziału lokalnej społeczności czyni Lastovski poklad wyjątkowym wyrazem kulturowej tożsamości Lastova.

Wydarzenia związane z pokladem na Lastovie trwają przez wiele tygodni, a kulminacja zwyczaju przypada na wtorek ostatkowy.

Gdy rozlegają się wystrzały armatnie, cała miejscowość wyczekuje końcowego aktu, a kukła Poklad zostaje opuszczona po specjalnej linie w kierunku centrum miejscowości. Widowisko to co roku gromadzi mieszkańców i odwiedzających oraz symbolizuje zakończenie tego, co stare, a zarazem przynosi nadzieję na nowy początek, dobrobyt i wspólną odnowę.

Społeczność w centrum zwyczaju

Lastovski poklad jest żywą tradycją, w której uczestniczy cała społeczność, od najmłodszych po najstarszych.

Kluczową rolę odgrywają pokladari, którzy poprzez tradycyjny taniec, muzykę i rytuały przekazują wiedzę, umiejętności i wartości z pokolenia na pokolenie. Taką samą wagę przywiązuje się do wykonywania masek i kostiumów, zachowując umiejętności, które przez kolejne pokolenia kształtowały tożsamość wyspy. Dzięki zaangażowaniu lokalnej społeczności Lastovski poklad nie jest jedynie wspomnieniem przeszłości, lecz żywym zwyczajem, który również dziś łączy ludzi, wzmacnia poczucie przynależności i trwa w kolejnych pokoleniach. 

Uznanie UNESCO dla żywej tradycji

Wartość Lastovskiego pokladu została dostrzeżona również na arenie międzynarodowej.

UNESCO uznało programy, dzięki którym lokalna społeczność chroni, dokumentuje i przekazuje ten zwyczaj, za przykład dobrej praktyki w zakresie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. W ten sposób potwierdzono wartość Lastovskiego pokladu, a także zaangażowanie mieszkańców Lastova, którzy do dziś aktywnie go chronią i przekazują przyszłym pokoleniom. Opiekunom tego dobra kultury przyznano również dyplomy UNESCO w uznaniu ich wieloletniej pracy na rzecz zachowania tej wyjątkowej tradycji. 

Poznaj tradycję z bliska

Dziś Lastovski poklad jest przeżyciem, które pozostaje w pamięci. 

Odwiedzić Lastovo w czasie pokladu oznacza stać się częścią tradycji, która od stuleci kształtuje życie wyspy. Gdy ulicami rozchodzą się dźwięki tradycyjnej muzyki, a cała społeczność uczestniczy w rytuałach, znika granica między odwiedzającymi a gospodarzami. Tutaj Lastovskiego pokladu się nie ogląda, lecz przeżywa. 

Dzięki międzynarodowemu uznaniu UNESCO dla działań na rzecz zachowania tej tradycji Lastovski poklad stwarza wyjątkową okazję do odkrycia autentycznej Chorwacji. 

#CroatiaFullOfLife